GÜNDEM KURDÎ

Firat Cewerî : Êşa sirgûnê

Herçiqas çapemeniya kurdî, ziman û edebiyata kurdî li sirgûnê geş bûbin û gul vedabin jî, lê sirgûn hizin e, tenêtî ye, xemgînî ye, destên gelek nivîskarên dinyayê li nivîsandinê sar kirine, hibrên wan ziwa kirine, ji wan re bûye goristan û ew ajotine ser xwekuştinê.

Sirgûna ku demekê bi kêrî geşkirina ziman û edebiyata kurdî hatibû û bi hêvî dest pê bûbû, niha, bi dirêjiya jiyana sirgûnê re, hêdî hêdî vedimire, ew gula geş diçilmise. Ew sirgûna ku demekê bindestê me bû, êdî serdestiyê li me dike, hisa notaljiyê jî tê de, gelek nexweşiyan di ruh û laşê me de peyda dike. Dermanê saxî û xweşkirina sirgûniyan vegera welêt, vegera cihên bîranînên zarotî û xortaniya wan e; av û hewa welatê wan e. Lê ev jî tenê di xeyalan de dimîne. Piraniya şaîr û nivîskarên me yên berê bi hesreta vegera cih û warên zarotî û xortaniya xwe li biyanistanê man, vegera welêt ji wan re nebû qismet. Veger ji nifşê me re jî nebû qismet, me xwest, nebû, em jî wek yên berî xwe man.

Ev çend nimûne ji nivîskarên me yên sirgûnê ne ku li ser sirgûnê nihurandine:

QEDRÎ CAN:

“Dêrika Çayê Mazî

Welatê bav û kal e

Lê sed hawar û gazî

Jê dûr ketim çend sal e

Ez li wê hatim dinê

Li wê dergûşê hejandim

Hey wax hey mala minê

Dijminan jê revandim.”

*

KAMIRAN BEDIR-XAN:

“Ev çend sal in, dilê min ket, ne geş e

Dinya tarî, dinya êvar û reş e

Dilê min ket, ne ava bû, nebû geş

Bihara min, payîza min, hemî reş

Di çolê de, di deştê de tenê me

Qey rondik im, qey ez şîna dinê me

Xweş buhar e, lê xerîbî jarî ye

Min çi kir ku dinya li min tarî ye.

Hawar, No 14, 1932”

*

OSMAN SEBRÎ, ji Goristaneke Amedê:

”Îşev ji her şev bêtir bêhna min teng bûbû. Dîsa derdê min serî hildabû… Tazînên sar di binê lingan heta qotê serî diçûn. Qefseng li min teng bûbû û têra dilê min nedikir. Wek nexweşê ku ta li serî dide min dixwest cilên xwe biçirînim. Xwêdanek sar û mezeloq li eniya min girtibû. Min li derdê xwe kiribû der, lê mikuna wê tunebû. Kela gîhana welêt, kela gîhana welêt…”

*

Ji adaptasiyona NÛREDÎN ZAZA:

”Ev dar spehî, ev kulîlk xweşik in; lê ev ne dar û kulîlkên welatê min in.

Ev çem bi dilekî şikestî li deştê diherike; lê xurîna wî ne wek ya çemê zarotiya min e, ew tu tiştî nayne bîra min.

Derketî li her derê bi tenê ye.

Heval, bav û bira, rehetî û serbilindî bi tenê li welêt heye.

*

ROJEN BARNAS, Roza:

”Rojbaş Roza!

Beyanî be xêr

Ez û tu

Bi çivîk-firê

Sê hezar kîlometre ji hev dûr

Lê, bi giyanî

Ji canê hev ji hev re nêzîktir in.

Dengê min nagihîje te, dizanim

Di vê berdestî sibê

Di xewka şêrîn

Pêjnê

Hilîne

Ku dibêjime:

Di xewnê de rojbaş

Di xeyalê de beyanî be xêr.

Bi nermî çavê xwe veke

Tevzî li ser tevziyê bi şîranî

Belav ke li canê xwe

Û bi giranî

Bi bîr bîne ku

Ev herikîna pêlên pêjnîn

Di ser bej û derya de

Bi milmilîn

Ji hinavê min î sotî

Bi axîn

Derketiye.

…..

Gul li şaxê

Kulîlk di guliyên xwe de geştir e

Ku ji avê derkeve

Masî dimire

Rast e

Meriv merî gotiye

Masî jî masî

Em

Ne masî ne, ne gul in, ne kulîlk

Lê em jî

Ji hêlîna xwe ya çande-civakî

Ku derkevin

Ji wan gelek ne têveltir in.

…Biyanîtî dijwar e, Roza

Biyanîtî

Kabûsekî har e di ser sînga meriv de

*

TOSINÊ REŞÎT, Etap:

”Li welêt şîna weha nedikirin. Bêguman digiriyan, dilûbandin. Lê der, cîran, qewm û pismam di ber dilê xwediyê şînê de dihatin, ew aşt dikirin, mijûl dikirin û şîn bi teherekî sivik derbas dibû. Lê niha gişk digiriyan û kesî wan aşt bike, ber dilê wan de bê, tune bû.”

/Nupel/

Benzer Haberler

90’lı yıllarda yakınlarını kaybedenler bayram kutlayamıyor

nupel haber

Reuters: Türkiye S-400’lerin teslimatını ertelemeyi değerlendiriyor

nupel haber

Sessizlik hançer gibi yüreğimize saplanıyor

nupel haber

Almanya’da aşırı sağcı terör tehdidi uyarısı

nupel haber

Vicdan sahibi her insanın yapması gerekeni yaptım

nupel haber

Berlin’de Kudüs yürüyüşü

nupel haber