Af Örgütü: Irak’ta göstericilere karşı İran yapımı ölümcül gaz bombası kullanılıyor

Uluslararası Af Örgütü, Irak’ta hükümet karşıtı gösteriler sırasında eylemcilerin ölümüne yol açan gaz bombalarının bir kısmının İran yapımı olduğunun tespit edildiğini duyurdu.

Af Örgütünün yayımladığı “Irak‘ta göstericilerin kafatasını delen ölümcül göz yaşartıcı bombalar” başlıklı raporda yeni analiz sonuçlarına yer verildi.

Raporda, örgütün sahada gerçekleştirdiği incelemelerde daha önce Sırbistan yapımı gaz bombalarının tespit edildiği, yeni analizlerde saptanan “M651” ve “M713” tipi bombaların ise İran Savunma Sanayisi Teşkilatına ait olduğu kaydedildi.

Ölümlerin önemli bölümünün İran yapımı gaz bombalarından kaynaklandığına yer verilen raporda, başkent Bağdat’ta bu bombaları kullanan güvenlik güçlerinin kimlikleri hakkında bilgiye ulaşılamadığı aktarıldı.

Irak merkezi hükümetine “ölümcül gaz bombaları ivedilikle geri çekilmelidir” çağrısı yapılan Af Örgütünün raporunda, “Ölümlere ve göstericilerin yaralanmalarına neden olan gaz bombaları ve kullanımları, bağımsız ve şeffaf bir soruşturmaya tabi tutulmalıdır.” ifadesi kullanıldı.

16 kişi gazdan öldü
Öte yandan İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch-HRW) bugün (8 Kasım) yaptığı açıklamada, Irak güvenlik güçlerinin 25 Ekim 2019’da protesto gösterileri başladığından beri başkent Bağdat’taki protestocuları hedef alarak defalarca biber gazı fişeği attığını duyurdu.
Gaz fişekleri sebebiyle en az 16 protestocunun hayatını kaybettiği tahmin ediliyor.

5 Kasım’daki Birleşmiş Milletler Irak’taki Yardım Misyonu’nun (UNAMI) raporuna göre, ülke çapında protestoların başladığı 25 Ekim ile 4 Kasım tarihleri arasında ölümler 97’ye ulaştı. Irak İnsan Hakları Yüksek Komisyonu’na göre ise (IHCHR), 105 kişi öldü ve 5 bin 655 kişi yaralandı. 5 – 6 Kasım tarihleri arasında ise Reuters haber ajansı, güvenlik güçlerinin en az altı protestocuyu öldürdüğünü haberleştirdi.

İnsan Hakları İzleme Örgütü Ortadoğu direktörü Sarah Leah Whitson, “Yüksek ölüm rakamları bize biber gazı fişeklerinin doğrudan kafaya hedef alınarak ateşlendiğini gösteriyor. Rakamlar basit bir kazadan daha fazlasına işaret ediyor. Ölü sayısı 100’den fazla, Irak’ın küresel ortaklarının tümü kınamalarında kesin ve açık olmalı” dedi. 

İnsan Hakları İzleme Örgütü araştırmacıları, Tahrir Meydanı’na yapılan ziyaretler ve medya kuruluşları tarafından çekilen bir düzineden fazla video klibin gözden geçirilmesi sonucunda, Bağdat’ta başına biber gazı fişeği isabet etmesi sonucu ölen 12 kişi olduğunu açıkladı. Birleşmiş Milletler Irak’taki Yardım Misyonu (UNAMI) raporunda ise, gövdenin üst bölgelerine isabet eden biber gazı fişeği sebebiyle ölümlerin en az 16 olduğu açıklandı.

Irak’taki kanlı gösteriler

Iraklılar, işsizlik, yolsuzluk ve kamu hizmeti yetersizliğini protesto etmek amacıyla ülkenin çeşitli bölgelerinde gösteriler düzenliyor. Ülkede 1 Ekim’de harekete geçen eylemciler, Erbain törenleri nedeniyle ara verdikleri gösterilere 25 Ekim’de yeniden başlamıştı.

Birleşmiş Milletler Irak Misyonu, 1 Ekim’den bu yana devam eden gösterilerde 254 göstericinin hayatını kaybettiğini, binlercesinin yaralandığını duyurmuştu.

/Ajans/